Hof van HackfortJe loopt hier langs de Hof van Hackfort, de moestuin waar vroeger al groenten, fruit en bloemen werden geteeld voor de kasteelbewoners. Een groot deel van de opbrengst van de tuin blijft nog altijd op het landgoed; het komt rechtstreeks op tafel in de Keuken van Hackfort. De tuin is dagelijks te bezichtigen. Een groep vrijwilligers van Natuurmonumenten onderhoudt de tuin en is woensdags aanwezig, in het groeiseizoen ook op dinsdag en donderdag. Je passeert de tuinschuur en daarna de boomgaard, met ongeveer 55 appel - en perenbomen aan van oudhollandse, streekeigen rassen. Natuurmonumenten plantte deze om deze historische fruitrassen te behouden.Aan de overzijde van de tuin zie je het koetshuis, met daarin Brasserie de Keuken van Hackfort. Ook aan het eind van deze route kom je langs de brasserie. Een heerlijke plek om even rustig (na) te genieten.BoerenlandVoorbij de boomgaard en de wijngaard kom je langs een meidoornhaag, met zijn dorens in wezen een voorloper van prikkeldraad. Nog altijd vinden veel kleine vogels er een veilige plek om te nestelen. Je loopt nu langs de akkers en weiden van de boerderijen die vroeger eigendom waren van de kasteelheer. De pacht moesten de boeren soms in natura betalen. Natuurmonumenten verpacht een groot deel van de akkers en weiden van Hackfort aan (biologisch werkende) boeren.HakhoutAan je rechterhand zie je een bosje met voornamelijk eiken en beuken. Eeuwenlang leverden dergelijke bosjes - zogenaamde hakhoutbosjes - het broodnodige stookhout voor de bewoners van het landgoed. De bomen zijn er klein en wijdvertakt en bieden goede nest- en schuilmogelijkheden voor vogels en zoogdieren. Vanwege het cultuurhistorisch en ecologisch belang onderhoudt Natuurmonumenten op een aantal locaties dergelijke hakhoutbosjes nog steeds als zodanig.RabattenAan je linkerhand passeer je een poel en weer een bosje. Als je goed kijkt zie je dat de bomen op richels, zogenaamde rabatten staan. Hieraan kun je zien dat het hier vroeger (vaak) kletsnat was. Om zo'n stukje toch te kunnen gebruiken, groef men goten. Het zand werd ernaast gelegd en vormde dijkjes/rabatten. Hierop konden bomen groeien. De goten voeren het water af en zo kon men vroeger toch bomen kweken op natte gronden.Paarse prachtWaar de route afbuigt van de klinkerweg zie je rechts een vochtig weiland. In het voorjaar kleuren de vochtige hooilanden paars met pinksterbloemen, de waardplant van het oranjetipje. Deze schaarse vlinder komt op Hackfort nog in redelijke aantallen voor. Steek vervolgens de sloot over en vervolg de route dwars door het kruidenrijke weiland. Aan je rechterhand zie je een groepje van vier eiken. Het struweel eromheen is nog jong en vormt een belangrijke stapsteen voor dieren om de wei veilig te kunnen oversteken. Voorbij het hek ligt rechts een vlierbosje. Wellicht moeilijk voor te stellen, maar dit was eerder een maïsakker. Sinds 1995 mag hier een natuurlijk bos ontwikkelen.Bolle akkersLinks en later rechts van het pad zie je akkers die hoger liggen dan hun omgeving. Door eeuwenlange bemesting met een mengsel van schapenmest en heideplaggen raakten deze akkers (essen) vanzelf opgehoogd. Ze worden bolle akkers genoemd. De akkers werden vooral aangelegd op natuurlijke verhogingen, waardoor de randen soms een grillig verloop hebben.Even verderop groeien aan je linkerhand langs het pad varens. Een typische plant van oude bosgrond. De varens bieden beschutting voor ree en haas. De route steekt de weg over, let daarna op de dubbele rij eiken tussen de weg en het pad. Ze zijn een teken dat deze weg vroeger een belangrijke verbindingsweg was.In het zicht van het kasteel buigt de route naar rechts. De boerderij die je hier ziet herbergt zorgboerderij Het Hofhuis. De bewoners werken bij de Vijfsprong, waar ze allerlei werkzaamheden uitvoeren in de tuin, de boerderij en op de akkers.Via een bruggetje kom je weer terug in het parkbos van het kasteel, door Natuurmonumenten de laatste decennia weer in oude glorie hersteld. Uitgaande van de oorspronkelijke aanleg van rond 1820, plantten boswachters en vrijwilligers meer dan een half miljoen (!) bolletjes, knolletjes en wortelstokken van voorjaarsbloeiers, ook stinzenplanten genaamd. In het voorjaar bloeien hier soorten als kievitsbloem, Spaanse hyacinth, vingerhelmbloem en dubbele sneeuwklokjes.DorsmolenhuisjeOp de voormalige parkeerplaats zie je een klein gebouw. Dit schuurtje bouwden boeren op Hackfort om gezamenlijk een grote machine als een dorsmolen aan te schaffen, te huisvesten en te gebruiken in de oogsttijd. Na jaren dienst raakte dit dorsmolenschuurtje in verval. De pachters hebben het aan Natuurmonumenten overgedragen. Boswachters hebben het gebouwtje weer opgeknapt. Dit soort typische smalle schuurtjes staan nog slechts op enkele plekken in de Achterhoek.WatermolenIn principe is de watermolen iedere zaterdag open. Als er voldoende water in de beek staat laat de vrijwillige molenaar de molen ook werken. De molen wekt zo een bescheiden hoeveelheid energie op of maalt wat graan tot veevoer voor boeren in de omgeving. De molenaars kunnen de molen ook ombouwen om brandhout te zagen. Dit gebeurt een enkele keer per jaar.Kasteel HackfortVoorbij de watermolen zie je links het imposante kasteel Hackfort. In 1324 stond hier al een gebouw, het "goet to hacvorte". Waarschijnlijk was het toen al een versterkte woontoren of donjon. De donjon groeide later uit tot een kasteel, compleet met voorburcht en slotgracht. Nadat de verdedigbare functie verviel, en de toenmalige eigenaar gunstig trouwde, kon het aanzien worden verfraaid. De gracht werd gedempt, de ophaalbrug verwijderd en het kasteel werd uitgebouwd. De vrijgekomen buitenruimte werd ingericht tot een fraai parkbos met voorplein.Wie zich ook eens een kasteelheer of kasteelvrouwe wil voelen, kan terecht in een van de suites in kasteel Hackfort. In het kasteel bevinden zich 5 verschillende vakantiesuites die worden verhuurd door Buitenleven Vakanties. Op Buitenlevenvakanties.nl vind je alle informatie.In het gebouw rechts van het kasteel bevonden zich vroeger de tuinmanswoning, oranjerie en het koetshuis. Nu kun je er even bijkomen in de brasserie Keuken van Hackfort. Koetshuis / Keuken van HackfortIn het koetshuis vind je brasserie de Keuken van Hackfort. Je kunt er heerlijk nagenieten van je bezoek aan Hackfort, met een heerlijke maaltijd of tussendoortje.